Sołectwastrona_dzieje_sie.png powrot.pngPowrót

Ujeździec Wielki

Ślady osadnictwa prehistorycznego sięgają epoki kamienia (neolit), kultury łużyckiej i okresu wpływów rzymskich oraz wczesnego średniowiecza. W źródłach historycznych nazwa tej miejscowości na przestrzeni wieków ewaluowała: Ujesdicz (1223), z ośmioma zmianami na przestrzeni na lat, po Gross do 1945 roku, a po nim ostatecznie zmieniona na Ujeździec Wielki.

Pochodzenie nazwy wsi bliżej nieznane. Prawdopodobnie wywodzi się ona od słowa „jaz”, czyli miejsce na grobli lub od ujazdu, czyli obszaru oznaczonego granicami naturalnymi (potoki, lasy) i innymi (kamienie, wyrznięte ciosy i znaki).

Wieś należała do dóbr książęcych. Powstała ona z leśnej osady. W 1223 r. nabył ją klasztor trzebnicki. W 1266 r. została przeniesiona na prawo niemieckie. Sołtys posiadał młyn, karczmę, jatkę mięsną i piekarnię, ogrody i prawo do wypasu 150 owiec.

W 1655 r. ksieni Dorota Bnińska dała w dzierżawę leśnictwo Georgowi Ramischowi, a ksieni Jadwiga Biernacka w 1662 r. kupiła prawo wyższego sądownictwa nad wsią. Po reformacji większość mieszkańców przeszła na protestantyzm. Ich parafia była w Koniowie.

Do czasów sekularyzacji dóbr klasztornych wieś należała do opactwa w Trzebnicy. Potem oczynszowane gospodarstwa chłopskie były zależne tylko od fiskusa. Przeciętne gospodarstwo liczyło ok. 25 ha. W 1830 r. wieś liczyła 42 domy, w których żyło 403 osób. Pożar w 1883 r. zniszczył całkowicie południową część wioski z 27 budynkami. 10 lat później pożar wybuchł w części północnej wsi. Spłonęły 24 zabudowania, głównie kryte strzechą.

We wsi był młyn, wiatrak i piekarnia. Pod koniec XIX w. istniała też straż pożarna, kasa zapomogowa, towarzystwo śpiewacze, biblioteka wiejska i wzorcowy sad. W 1796 r. założono szkołę, początkowo w domu chłopskim. Fundatorem uposażenia szkoły był klasztor. Nowy budynek szkolny wzniesiono w 1879 roku.

Wieś ma charakter ulicówki. W zabudowie przeważa typ budynku o jednej kondygnacji z dwuspadowym dachem o pokryciu ceramicznym. Spotyka się również domy o formach zbliżonych do budynków miejskich. Świadczy to o zamożności dawnych mieszkańców Ujeźdźca Wielkiego.

Projekt i realizacja: netkoncept.com
SkyCMS strony i portale internetowe
Polityka prywatności