Sołectwastrona_dzieje_sie.png powrot.pngPowrót

ŚWIĄTNIKI

Ślady osadnictwa sięgają epoki kamienia. Odkryto także pozostałości średniowiecznej osady. Nazwa tej miejscowości w ciągu wieków ewaluowała zaczynając od: Sanctuarii (1218), przez pięć innych aż po Schwundnig Groß (1830-1945), a potem – Świątniki.

Miano wsi jest pochodzenia słowiańskiego i oznacza wieś służebną zamieszkałą przez sługi kościele. Wywodzi się od słowa świątnik – sługa kościelny pilnujący i sprzątający kościół, dzwoniący w czasie uroczystości kościelnych.

Tereny obecnej wsi Świątniki w I połowie XII w. należały do Piotra Włostowica, wielmoży śląskiego, i wchodziły w skład Trebnichy – klucza dóbr skupionych wokół Trzebnicy. W latach 30. XII w. Włostowic ufundował opactwo św. Wincentego na wrocławskim Ołbinie i uposażył je m.in. połową dóbr Trebnicha, w tym obszarem obecnych Świątnik. Możliwe, że od tego czasu mieszkańcy wsi mieli obowiązek wykonywać powinności sług kościelnych, czyli świątników. Zapotrzebowanie na tego rodzaju służby było wówczas duże, ponieważ rosła sieć fundacji kościelnych oraz liczba kościołów wrocławskich. W 1146 r. Władysław II Wygnaniec scalił dobra trzebnickie – nabył na drodze zamiany połowę Trebnichy od klasztoru na Ołbinie, a drugą połowę skonfiskował Włostowicowi i połączył je. Scalona Trebnicha stała się własnością książęcą. W latach 1203-1218 Henryk Brodaty, wnuk Wygnańca, tworząc podstawy bytu swojej fundacji klasztoru cysterek w Trzebnicy, nadał mu również wieś Świątniki.

Wieś rządziła się prawem polskim. W 1410 r. klasztor miał tu 5 gospodarstw, od których pobierał czynsze. Swoje dobra – dwa gospodarstwa, mieli tutaj również dzwonnicy z Wrocławia.

Nowożytne dzieje wsi, według dostępnej literatury przedmiotu są mało znane. Z dokumentu z 1803 r. wynika, że klasztor posiadał tu folwark. Istniało także sołectwo. Po kasacji opactwa cysterskiego w 1810 r., dobra klasztorne zostały skonfiskowane. W ciągu XIX w. powstała duża własność gminna, z której w XX w. utworzono przez parcelację i sprzedaż kilka mniejszych własności ziemskich. Od 1888 r. funkcjonowały tu tzw. wolne dobra.

Świątniki to niewielka wioska o układzie wielodrożnym, w której był wiatrak i kuźnia. W 1895 r. liczyła 16 zagród, w których żyło 102. osoby, a w 1905 r. w 17 domostwach mieszkało już tylko 85 ludzi. Wieś gospodarowała na 237 ha ziemi. Oprócz tego istniały jeszcze majątki właścicieli ziemskich, które liczyły 50 ha gruntu. Jednak ich wielkość ulegała zmianie i w 1937 r. w ich posiadaniu było już 204 ha ziemi. Liczba ludności wsi od 1905 r. wzrosła. W 1939 r. liczyła 128 mieszkańców. Spośród mieszkańców wsi odnotowano nazwisko Petera Augusta, ur. w 1840 r. w Świątnikach, uczestnika wojny niemiecko-duńskiej w 1864 r., który w lipcu tego roku utonął podczas kąpieli.

Projekt i realizacja: netkoncept.com
SkyCMS strony i portale internetowe
Polityka prywatności