Sołectwastrona_dzieje_sie.png powrot.pngPowrót

KSIĘGINICE

Osada wielokulturowa o dużej ilości znalezisk archeologicznych. Najstarsze ślady osadnictwa pochodzą z około 2500 lat p.n.e., z czasów tzw. kultury pucharów lejowatych. Była to kultura zajmująca się lepieniem naczyń glinianych o kulistej formie z uszkami. Kolejne siedliska ludzkie pochodzą z okresu: kultury łużyckiej (groby ciałopalne), przeworskiej, wczesnego średniowiecza i średniowiecza (groby szkieletowe).

Nazwa wsi sięga początków XIII wieku. W źródłach w 1204 roku zapisana została jako Knegnich. W latach 1236-1756 jej nazwę zmieniono czterokrotnie. Jako Kniegnitz występowała do 1945 roku, a obecnie jako Księginice.

Miano osady jest pochodzenia metronimicznego. Wywodzi się od wyrazu kniegyni, żeńskiej formy słowiańskiego wyrazu: kniaź, kneź, kniędz i oznacza żonę księcia, księżną. Pierwotna nazwa miejscowości: Knegnich wskazuje, że mieszkali tu poddani księżnej.

Księginice stanowiły własność książęcą, którą Henryk Brodaty w 1204 r. nadał cysterkom trzebnickim. Dotychczas była to wieś służebna. Mieszkało w niej czterech piekarzy i rolnik. Wszyscy pracowali na potrzeby dworu księżnej Jadwigi, małżonki księcia. Wówczas para książęca utrzymywała osobne dwory. W 1204 r. mieszkańcy wsi stali się poddanym klasztoru i zostali lokowani na prawie polskim.

Nie wiadomo, kiedy powstał tu folwark klasztorny, który istniał już w 1266 roku. Brak też daty przeniesienia wsi z prawa polskiego na prawo niemieckie. W 1416 r. we wsi wyodrębniły się dobra chłopskie. Klasztor zachował w stosunku do nich i ich spadkobierców niższe i wyższe prawa sądownicze.

W 1753 r. we wsi mieszkało 10 bogatych chłopów. Posiadali oni 36 koni. Była to jedyna osada w trzebnickich dobrach klasztornych, w której nie było biednych chłopów. W 1785 r. było tu już 11 gospodarstw chłopskich, a wieś liczyła 103 mieszkańców. Wszyscy byli ewangelikami i należeli do parafii św. Piotra w Trzebnicy. Własność klasztorna przetrwała tu do sekularyzacji dóbr opactwa. W 1810 r. dobra te przejął skarb państwa pruskiego.

W 1822 r., w zmienionej sytuacji prawno-ekonomicznej, we wsi utrzymało się 9 dużych gospodarstw chłopskich. Był staw hodowlany, wiatrak, kuźnia i karczma. Istniała też szkoła ewangelicka z jednym nauczycielem dla dzieci z Księginic i Kobylic. Ciekawostką przy tym opisie wsi, jest informacja jego autora, że Księginice leżą koło Trzebnicy ½ mili od Góry Donata. Tak nazwano w XIX w. Winną Górę. Święty Donat był biskupem, patronem winnic.

Na początku XX w. wieś zaczęła się wyludniać. Po I wojnie światowej rząd pruski podjął akcję osadnictwa rolnego. W powiecie trzebnickim proces ten rozpoczął w 1919 r. w Księginicach. Do 1926 r. rozparcelowano dobra chłopskie i podzielono między czterech właścicieli. Utworzono też nowe gospodarstwa. Osiedlono osiem rodzin, głównie Niemców z Rosji.

Na przełomie lat 20. i 30. XX w. nastąpił rozwój gospodarczy wsi. Obok produkcji rolnej rozwinęło się ogrodnictwo i sadownictwo. Powstały gospodarstwa ogrodnicze i szklarnie. Zakładano plantacje drzew owocowych. Utworzono gospodarstwo szkółkarskie produkujące na rynek sadzonki krzewów i drzewek owocowych. Producenci warzyw i owoców całą produkcję zbywali na rynku w pobliskiej Trzebnicy.

Wieś bogaciła się. Oprócz 4 obszarników ziemskich, rolników i ogrodników, mieszkali tu robotnicy rolni i rzemieślnicy (szewc, bednarz, stolarz, kowal, młynarz). Była szkoła ewangelicka i gospoda. Działała firma budowlana. Wieś o układzie ulicówki o zabudowie rozciągniętej, z budynkami z jednej strony drogi wiejskiej, liczyła już 81 domów. Stał w niej krzyż i pomnik (duży głaz z płytą pamiątkową) poświęcony poległym mieszkańcom wsi w czasie wojen pruskich i niemieckich. Ostatnim wójtem był obszarnik ziemski, Hermann Rindfleisch.

W czasie II wojny światowej tutejsi obszarnicy ziemscy, zastąpili przy pracy robotników wcielonych do Wehrmachtu, przymusowymi robotnikami z Polski i Francji. W styczniu 1945 r., podobnie jak w pobliskich Kobylicach, prawie wszyscy mieszkańcy Księginic opuścili wieś. Pierwszymi polskimi osadnikami w tej wsi, stali się byli przymusowi robotnicy z Polski.

Projekt i realizacja: netkoncept.com
SkyCMS strony i portale internetowe
Polityka prywatności